وظلمت برطرف مىشود « 1 » . وَوُضِعَ الْكِتابُ يعنى : واگذاشته شود كتاب ونامهء حساب وبياورند پيغمبران وگواهان را ، مفسران گفته‌اند كه : گواهان ، ملائكه‌اند يا مؤمنان « 2 » . وعلي بن إبراهيم گفته است كه : شهدا ، أئمة عليهم السّلام‌اند « 3 » . وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ يعنى : « وحكم كرده شود ميان ايشان به حق » . وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ « وايشان ظلم كرده نشوند » . آيهء دهم : ترجمه‌اش اين است كه : « بگويند گواهان كه : اينهايند آن جماعت كه دروغ گفتند به پروردگار خود ، بدرستى كه لعنت بر ستمكاران است » . علي بن إبراهيم روايت نموده كه : مراد به اشهاد ، أئمة عليهم السّلام‌اند ؛ وظالمان ، آنهايند كه ستم كردند بر آل محمد عليهم السّلام وغصب نمودند حقّ ايشان را « 4 » . آيهء يازدهم : موافق تفسير أكثر مفسران ترجمه‌اش آن است كه : « آيا كسى كه بر بيّنه وبرهاني باشد از جانب پروردگار خود واز پى أو بيايد گواهى از جانب خدا مانند كسى است كه چنين نباشد وتابع دنيا ولذات آن باشد » ؛ بعضي گفته‌اند : بيّنه ، قرآن است ؛ وگواه ، جبرئيل است كه تلاوت مىكند قرآن را . وبعضي گفته‌اند كه : شاهد ، محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم است . وبعضي گفته‌اند : شاهد ، ملكي است كه أو را حفظ مىكند وبر حق مستقيم مىدارد . وبعضي گفته‌اند : شاهد ، علي بن أبي طالب عليه السّلام است كه شهادت مىدهد بر حقيقت رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم وأو از آن حضرت است « 5 » . وأحاديث به اين مضمون بسيار است ، چنانچه شيخ طبرسى از حضرت امام رضا

--> ( 1 ) . ارشاد شيخ مفيد 2 / 381 . ( 2 ) . مجمع البيان 4 / 509 . ( 3 ) . تفسير قمى 2 / 253 . ( 4 ) . تفسير قمى 1 / 325 . ( 5 ) . مجمع البيان 3 / 150 ؛ تفسير طبري 7 / 17 ؛ تفسير بغوى 2 / 377 ؛ تفسير فخر رازي 17 / 201 ؛ تفسير قرطبى 9 / 16 .